ට්‍රාන්ස්ෆෝමර ක්‍රියා කරන ආකාරය මෙයයි This is How A Transformer Work

ට්‍රාන්ස්ෆෝමර (Transformers)

විශාල බලාගාර වලදී විදුලිය 10-30 kV පමණ වෝල්ටීයතාවයකින් නිපදවනු ලැබේ. එතැන් සිට ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් භාවිතයෙන් වෝල්ටීයතාව ඉහලදමයි. එමඟින් විදුලිය සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග ඔස්සේ ගමන් කළ හැකි ව‌ෙි. වැඩි වෝල්ටීයතාවයක් භාවිතා කිරීමෙන් මඟදී සිදුවන පාඩු(losses) අවම වන අතර එය වඩාත් කාර්යක්ෂම වන අතරම වඩා භයානක වේ.
වෘක්ෂලතා සහ මානව ක්‍රියාකාරකම් වලින් ඈත් කර තැබීමට උඩිස් සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග(overhead transmission) ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතින්නේ එබැවිනි. නමුත් සම්ප්‍රේෂණ මාර්ග(transmission lines) උපපොළවල් කරා ළඟා වූ විට, බෙදා හැරීමට පෙර උපපොළක පිහිටා ඇති ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් භාවිතා කරමින් විදුලිබල පද්ධතියේ වෝල්ටීයතාව නැවත පහළට ගෙන යා යුතුය.
ට්‍රාන්ස්ෆෝමරයක් යනු ක්‍රියාත්මක වීමට ප්‍රත්‍යාවර්ත ධාරාව මත රඳා පවතින උපකරණයකි. එහි වයර් දඟර(coils) දෙකකින් සමන්විත වේ. එක් දඟරයක වෝල්ටීයතාවය වෙනස් වන විට එය චුම්බක ක්ෂේත්‍රයක් නිර්මාණය කරයි. මෙම ක්ෂේත්‍රය වෝල්ටීයතාවයක් ඇති කරන අනෙක් දඟරය සමඟ චුම්බක ක්ෂේත්‍රය හරහා සම්බන්ධ වේ.
ට්‍රාන්ස්ෆෝමරයක විද්‍යුත් පරිවර්තනය එක් එක් දඟරයේ ඇති ලූප ගණන(loop ratio) මත රදා පවතී. ප්‍රේරිත වෝල්ටීයතාවය ලූප් අනුපාතයට සමානුපාතික වේ. උදාහරණයක් ලෙස, ට්‍රාන්ස්ෆෝමරයක සම්ප්‍රේෂණ පැත්තට ලූප 1000 ක් සහ බෙදාහැරීමේ පැත්තට 100 ක් තිබේ නම්, බෙදා හැරීමේ පැත්තෙහි වෝල්ටීයතාව සම්ප්‍රේෂණ පැත්තට සාප‌ේක්ෂව 10 ගුණයකින් අඩු වේ. මෙමය මඟින් විදුලිබල ජාලයේ එක් එක් කොටසෙහි ආරක්ෂාව සහ කාර්යක්ෂමතාව සඳහා අවශ්‍ය වෝල්ටීයතාව ඉහළට හෝ පහළට ගෙන යා හැකිය.
ට්‍රාන්ස්ෆෝමර්වල මූලධර්මයන් සරලය, නමුත් එයින් උපපොළෙන් ඉවත්ව යන බලය සෑම විටම ඒකාකාරී කිරීම දුෂ්කරය.
මේ නිසා, බොහෝ උපපොළවල විදුලිබල පද්ධතියේ බලය නිරීක්ෂණය කිරීම සහ පාලනය කිරීම සඳහා උපකරණ ඇතුළත් වේ. 

Instrument transformers

Instrument transformers යනු විදුලිබල පද්ධතියේ වෝල්ටීයතාවය හෝ ධාරාව මැනීමට හෝ පද්ධති අධීක්ෂණ උපාංගවලට බලය සැපයීමට භාවිතා කරන කුඩා ට්‍රාන්ස්ෆෝමර් ය. විවිධ සම්ප්‍රේෂණ සහ බෙදා හැරීමේ පාඩු මත පදනම්ව, ජාලකයේ වෝල්ටීයතාවය පිළිගත හැකි පරාසයකින් පිටතට හැරවිය හැකිය.